txtMenuT.jpgtxtMenuB.jpgtxtAnkieta.jpg

O której godzinie Państwa zdaniem powinny być organizowane szkolne zebrania z rodzicami?

Pokaż wyniki
txtAnkietaB.jpg
Logo BIP
http://www.kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=new&idg=mg,23,61&id=396&action=show
http://kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=sd&id=13&action=show
http://kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=sd&id=18&action=show
http://kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=sd&id=16&action=show
http://kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=sd&id=17&action=show
http://kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=sd&id=15&action=show
http://kunin.szkolnastrona.pl/index.php?p=sd&id=14&action=show

Dzieje Publicznej Szkoły Powszechnej w Kuninie - lata 1894 - 1945

Jesteś tu: Strona główna » O szkole » Dzieje Publicznej Szkoły Powszechnej w Kuninie - lata 1894 - 1945

Dzieje Publicznej Szkoły Powszechnej w Kuninie - lata 1894 - 1945

Pierwsze wzmianki na temat szkoły w Kuninie sięgają roku 1894. Dzieci uczyły się w budynku wynajętym, który był w stanie niezadowalającym, nauczycielem był wówczas Jan Krakowiak. W 1898r. szkołę obliczono na 18, a uczyło się w niej 55 uczniów. (przyp. 1) „Gdy rząd rosyjski - czytamy w kronice szkoły - pozwolił na budowę szkoły w gminie Szczawin, wystąpiły 3 wioski, które chciały ją mieć u siebie, a mianowicie: Kunin, Wólka i Zaorze. Ponieważ Kunin dał plac - szkoła powstała tutaj. Wybudowano ją w 1901r. (przyp. 2) Nauczycielami byli: 1902 - Józef Jagiełło, 1904 - Józef Żolinas, 1906 - Adolf Sikorski, 1912 - Albin Kruszewski, 1914 - Michał Stawikowski. (przyp. 3)

W ciągu jednego (1914/1915) roku szkoła była nieczynna. Wojska urządziły w niej składy. W tym czasie budynek został poważnie zniszczony. Po wyremontowaniu budynku, w którym mieściła się jedna izba lekcyjna i mieszkanie dla nauczyciela, podczas rządów pruskich rozpoczęła się nauka w szkole. Nauczycielką pracującą w tej szkole do 1919r była p. Fedecka. Opiekunem szkoły był p. Gerwatowski Jan z Kunina. Do 1919r. była to szkoła jednoklasowa. Od 1919r. została zorganizowana szkoła dwuklasowa. (przyp. 4)

Przepisy tymczasowe o szkołach elementarnych w Królestwie Polskim z 1917r. jak i ustawy szkolne z 1920 i 1922r. troskę o szkolnictwo powszechne złożyły na gminę, zlecając jej najem i remont pomieszczeń, zakup pomocy naukowych, utrzymanie pracowników, opłat dla szkoły i nauczyciela. Ustawa z 1922r. miała na celu restaurację sieci szkół publicznych, zapewniała wszystkim dzieciom od 7 do 14 roku życia prawo do nauki, a rodziców zobowiązywała do posyłania dzieci do szkoły. (przyp. 5)

Dnia 27 maja 1927r kronikę Publicznej Szkoły Powszechnej w Kuninie przeczytał inspektor szkolny p. Majewski. Napisał: „Zalecam szczegółowe prowadzenie kroniki; obrazować ona winna całokształt życia szkolnego w jego najgłówniejszych przejawach."

 

Wpis w kronice szkolnej

 

W roku szkolnym 1927/1928 w budynku szkoły wykonano częściowy remont. Podjęto prace w ogrodzie szkolnym. W listopadzie dzieci ze wszystkich oddziałów doprowadzono do spowiedzi i komunii. Wzorem lat ubiegłych 11 listopada odbyła się uroczystość poświęcona rocznicy Odzyskania Niepodległości. Organizowano też uroczystości z okazji imienin Marszałka Józefa Piłsudskiego. Od września 1928r. szkoła została zamieniona przez Inspektora Szkolnego Dionizego Majewskiego z dwuklasowej na trzyklasową. Przybyła też jedna nauczycielka - p. Maria Dorankiewiczówna. Pani Sabina Bełdycka wspomina: „Była to pani dość energiczna, wspaniale jeździła konno, jako pierwsza dziewczyna w Kuninie chodziła w spodniach".

W roku szkolnym 1931/1932 Inspektor w Ostrołęce skrócił czas trwania godziny lekcyjnej z 50 do 45 minut. Panią M. Dorankiewiczówną zastąpiła Pani Janina Orzechowska. W następnym roku szkolnym zmienił się skład grona nauczycielskiego. Państwa Bujaczów zastąpili państwo Jan i Natalia Romaniukowie. Nadal pracowała p. J. Orzechowska. O środowisku kunińskim kierownik Jan Romaniuk pisał: „Środowisko odnosi się do nauczyciela z zupełnym uznaniem i szacunkiem. Widzi w nim urzędnika, który nie naciąga go na pieniądze i każe płacić. Społeczeństwo to cechuje kompletna apatia i bierność w wykonywaniu jakichkolwiek czynów. Dzieci zaś są mało ambitne, surowe, sztywne psychicznie, bierne umysłowo." (przyp. 6)

 

 

 

 

 

W szkole działało Koło Młodzieży Wiejskiej w liczbie 9 - 12 dziewcząt, które interesowały się pracą oświatową, życiem społecznym, lubiły śpiew i tańce. Przygotowywały widowiska sceniczne, przedstawienia. Grupą tą zajmowała się p. J. Orzechowska.

W roku szkolnym 1934/1935 rozpoczął pracę p. Eugeniusz Szelągowski. Szkoła miała 6 oddziałów, prenumerowała 2 egzemplarze Płomyka, 5 egzemplarzy Płomyczka, 2 Gazetki Szkolne i Ilustrację Szkolną. W następnym roku szkolnym stanowisko kierownika szkoły objął p. Eugeniusz Sokołowski. W kronice szkolnej zapisał: „(...) stosunek miejscowej ludności jest bardzo zimny, a nawet wrogi. Nie ma ofiarności obywatelskiej. Szkoła jest biedna, brak pomocy naukowych i sprzętów szkolnych." (przyp. 7)

 

 

 

W związku z trudną sytuacją w grudniu 1935r. powołano do życia Spółdzielnię Uczniowską i Szkolną Kasę Oszczędności opartą o PKO. W karnawale komitet złożony z grona nauczycielskiego i rodziców urządził dla dzieci szkolnych wieczorek karnawałowy z herbatką i pączkami.

W roku szkolnym 1936/1937 dla rodziców całego rejonu zorganizowano uroczystą akademię z okazji Odzyskania Niepodległości. Wstęp był bezpłatny, ale dokonano dobrowolnych wpłat. Pieniądze przekazano na zakup pomocy naukowych. Zorganizowano jednodniową wycieczkę do Warszawy. Wzięło w niej udział 17 uczniów. W celu podniesienia oświaty w rejonie, szkoła prowadziła kurs wieczorowy. Na kurs uczęszczało 14 osób. Przeprowadzono 76 godzin nauki. (przyp. 8)

Ustawa "jędrzejewiczowska" z 1932r. w programie szkoły powszechnej uwzględniła  3 szczeble. W pięć lat potem dotychczasowe nazwy szkół zastąpiono nazwami: szkoła publiczna I stopnia, II stopnia, III stopnia. Naczelną władzą szkolną było Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. (przyp. 9)

 

W ostatnim roku przed wybuchem II wojny światowej szkoła w Kuninie posiadała II stopień organizacyjny, z sześcioma oddziałami, w której pracowało troje nauczycieli:     E. Sokołowski, J. Orzechowska, E. Szelągowski. Funkcjonowały także organizacje szkolne: Spółdzielnia Uczniowska, Koło Młodzieży PCK, oraz Szkolna Kasa Oszczędności. Szkoła prenumerowała 2 egz. Płomyka, 5 egz. Płomyczka, 5 egz. Małych Płomyków, 1 egz. Ściennej Gazetki.

1 września 1939r. w szkole w Kuninie nie zadźwięczał dzwonek. Szkoła została zamknięta. Mieściła się w niej Niemiecka Straż Graniczna, a 30 metrów od szkoły, między Kuninem a Wólką biegła granica między Rzeszą a Protektoratem.  W czasie wojny i okupacji w wiosce nie działało tajne nauczanie. Dzieci uczone były w domu przez rodziców i rodzinę. (przyp. 10)

 

„9 kwietnia 1941r. został aresztowany i wywieziony do obozu w Dahau nauczyciel Eugeniusz Szelągowski. Był inwalidą, miał sparaliżowaną prawą rękę i prawą nogę. W obozie p. Szelągowski wraz z innymi chodził na roboty. Często nie był w stanie wykonać danej czynności, był więc bity. W obozie przeżył do jesieni 1941r. Pewnego jesiennego dnia odbył się w Dahau przegląd inwalidów. Wszystkich ich wtłoczono do samochodu, w którym zostali zagazowani." (przyp. 11) Pani S. Bełdycka pamięta moment aresztowania: „Gdy był wyprowadzany przez Niemców, ubrany był w czarne palto z brązowym kołnierzem, na głowie miał czarny kapelusz. Został wywieziony z dwoma mieszkańcami Kunina - p. Tadeuszem Świętochowskim i Wacławem Kruszewskim." Pani C. Napiórkowska powiedziała: „Pan Szelągowski znał język niemiecki i łacinę. Był dobrym człowiekiem i szanowanym nauczycielem."



 

1 W. Jemielity, Szkoły powszechne w powiatach ostrołęckim i ostrowskim w l. 1795-1939, Ostrołęka 1991, s. 48

2 Kronika Publicznej Szkoły Powszechnej w Kuninie, cz. I

3 W. Jemielity, op. cit. s. 41

4 Kronika, op. cit.

5 F. Śliwiński, Ustawodawstwo szkolne i organizacja polskich władz szkolnych oraz szkolnictwa wszystkich stopni, Łódź 1928, s. 37

6 Kronika szkoły, cz. I

7 tamże

8 tamże.

9 W. Jemieity, Szkoły powszechne w województwie białostockim w l. 1919 - 1939, Łomża 1991, s. 5

10 Wypowiedź p. S. Bełdyckiej

11 S. Pajka, Nauczyciele województwa ostrołęckiego w latach wojny i okupacji, Ostrołęka 1989, s. 58